W pierwszej kolejności należy wyjaśnić czym jest księga wieczysta (KW) i jakie jest jej przeznaczanie. Cel jak i zakres prowadzenia księgi wieczystej reguluję Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. W powyższej ustawnie nie ma wprost przedstawionej definicji księgi wieczystej. Pierwszy artykuł reguluję cel oraz zakres dla których jest prowadzenia księga wieczysta.
Art. 1.
- Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości
- Księgi wieczyste zakłada i prowadzi się dla nieruchomości.
- Księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Czym jest księga wieczysta?
W praktyce księga wieczysta jest dokumentem w którym możemy znaleźć informacje odnośnie stanu prawnego danej nieruchomości. Przeglądnie ksiąg wieczystej jest jawne (art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece). Oznacza to, że możemy bezpłatnie sprawdzić informacje odnośnie nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie stanowiącej naszej własności.
Gdzie znaleźć księgę wieczystą?
Księgi wieczyste można przeglądać na stronie rządowej lub odpowiednim Sądzie Rejonowym. Niezbędną informacją do uzyskania dostępu do elektronicznej księgi wieczystej jest numer księgi wieczystej. Składa się on z trzech członów. Pierwszy człon – kod wydziału, drugi nr. KW oraz trzeci cyfra kontrolna (od 0 do 9). Przykładowo dla nieruchomości położonej w poznaniu dostępne są dwa kody wydziału PO1P lub PO2P w zależności od wydziału, V lub VI wydział ksiąg wieczystych prowadzącego daną księgę wieczystą w rejestrze. Przykładowy numer będzie wyglądał następująco.
PO1P/00000000/0
Jak postępować w przypadku posiadania starszego numeru ksiąg wieczystych?
Wszystkie księgi przeniesione do systemu otrzymały nowy, elektroniczny numer. Jeśli znamy stary numer księgi wieczystej możemy osobiście we właściwym Sądzie Rejonowym, Wydziale Ksiąg Wieczystych poprosić o podanie nowego numeru.
Co wchodzi w skład księgi wieczystej?
Pełen katalog zamknięty działów w księdze wieczystej znajduje się w art. 25 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Powyższy przepis stanowi:
Art. 25. 1. Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których:
- pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością;
- drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego;
- trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych, z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek;
- czwarty przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek.
Dział I
W wersji elektronicznej podzielony jest na dwie odrębne części. Pierwsza z nich dotyczy oznaczenia nieruchomości. Znajdziemy tam podstawowe informacje na podstawie danych z katastru nieruchomości badanej nieruchomości takie jak:
Dla działki ewidencyjnej:
- Lp. 1 (w zależności od ilości działek wpisanej do księgi wieczystej),
- Numeru działki,
- Obrębu ewidencyjnego,
- Położenia (numer porządkowy, miejscowość),
- Ulica,
- Sposób korzystania,
- Przyłączenie (numer księgi wieczystej, z której odłączono działkę, obszar),
- Obszar całej nieruchomości.
Dla budynku:
- Lp. 1 (w zależności od ilości budynków wpisanych do księgi wieczystej),
- Położenie (numer porządkowy / miejscowość),
- Nazwa ulicy numer porządkowy budynku,
- Przeznaczenie budynku,
- Odrębność (budynek stanowi odrębną nieruchomość).
Drugą częścią Działu I jest spis spraw wiązanych z własnością. W tym miejscu możemy znaleźć informacje odnoście prawa użytkowania wieczystego. Wypisana jest długość obowiązywania wyżej wymienionego prawa.
Dział II – Własność
Obejmuje informacje odnoście kto posiada prawa własności do nieruchomości oraz w przypadku większej ilości właścicieli, wielkość udziału w prawie własności. Analogicznie wygląda sprawa w prawie do użytkowania wieczystego oraz posiadacza spółdzielczego prawa do lokalu.
Dział III – Prawa roszczenia i ograniczenia
W dziale III księgi wieczystej widnieje jakie ustanowiono na niej służebności obciążające nieruchomość (gruntowa, osobista, przesyłu). Widoczne są informacje jeżeli na nieruchomości jest wszczęta egzekucja komornicza, nieruchomość obciążona jest prawem pierwokupu.
Dział IV – Hipoteka
Wszelkie informacje związane z hipoteką jeżeli taka faktycznie została ustanowiona na nieruchomości.
Przedstawione są innowacje odnośnie:
- Rodzaju hipoteki (np. hipoteka umowna),
- Suma, waluta – wysokość ustanowionego zabezpieczenia,
- Wierzytelność i stosunek prawny – np. kredyt, odsetki kapitałowe , odsetki za opóźnienie w spłacie kredytu,
- Wierzyciel hipoteczny – podmiot na rzecz którego został dokonany wpis.
Znajomość struktury oraz treści księgi wieczystej przekłada się na świadome i efektywne przeglądnie w razie konieczności przegadania KW lub potrzeby dokonania wpisu.
